De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder
PNC
Leer meer over je vijver

Experimenten

Mobiele algen bestuderen

Achtergrond
Groen troebel water wordt veroorzaakt door eencellige algen, het fytoplankton. Het meeste fytoplankton zweeft in het water (ze bewegen niet actief).
Uitzonderingen zijn bepaalde blauwalgen die hun drijfvermogen kunnen regelen en sommige soorten algen kunnen met behulp van een zweephaar zwemmen. Die laatste groep vind je soms massaal in groen-troebele, kleine waterplasjes of slootjes.
Uitvoering
Verzamel water uit groen-troebele, ondiepe vijvertjes met een fles in helder glas. Omwikkel de fles met aluminiumfolie en maak vervolgens aan één kant een spleet zodat licht kan doordringen. Laat de fles een paar uur staan, haal het folie er af en bekijk waar de algen zitten.
Interpreteer wat je ziet
Waar concentreren de algen zich?
Wat is het voordeel van dit gedrag?
Waarom zouden niet alle algen dit doen?
Scheffer, M. & Cuppen, J., 2017. Vijver, sloot en Plas. KNNV Uitgeverij, Zeist

Migratie van vlooien

Achtergrond
Watervlooien zijn filteraars die leven van fytoplankton. Op hun beurt zijn ze het favoriete voedsel van vis.
Ze zoeken bepaalde plekjes op om eten te vinden of het risico te verkleinen dat ze zelf worden verorberd.
Maar hoe weet zo'n miniscuul beestje of er gevaar dreigt? Hoe zoekt zo’n miniscuul beestje de beste plek?
Uitvoering
Haal watervlooien uit een visarme vijver en vang in een sloot wat stekelbaarsjes of andere kleine visjes.
Een andere optie is om een paar guppies en levende watervlooien te kopen in een aquariumwinkel.
Doe de vissen in een aparte bak en voer ze met een deel van de watervlooien.
Neem een hoge smalle confituurpot, vul die met kraanwater en schud goed om voldoende zuurstof in het water te krijgen.
Doe de resterende watervlooien in de gevulde confituurpot en laat die zonder deksel staan.
Kijk na een tijdje waar de meeste watervlooien zich bevinden.
Scherm nu met je hand het licht af waar de watervlooien geconcentreerd zitten.
Waar bewegen de watervlooien naar toe? Voeg wat water uit de bak met visjes toe en herhaal de proef.
Interpreteer wat je ziet
Hoe reageren watervlooien op licht?
Hoe detecteren ze vis?
Wat zijn voor watervlooien in de natuur doorgaans de voordelen en nadelen van te verblijven in lichte of donkere plekken?
Scheffer, M. & Cuppen, J., 2017. Vijver, sloot en Plas. KNNV Uitgeverij, Zeist

Top-down regulatie van fytoplankton

Achtergrond
Water met veel voedingsstoffen is doorgaans groen en troebel door de grote hoeveelheid aan fytoplankton. Toch wordt het troebelste water meestal helder als je de vis verwijdert.
Als je vis verwijdert, verwijder je de vijand van watervlooien.
Wanneer watervlooien zich kunnen vermenigvuldigen, eten ze de algen uit het water.
Deze zogeheten top-down regulatie door de voedselketen kun je op kleine schaal uittesten.
Uitvoering
Vul zes aquaria of emmers met slootwater dat bijvoorbeeld door een stuk muskietengaas is gefilterd om het grotere zooplankton er uit te halen.
Voeg daarna aan drie aquaria een gelijke hoeveelheid plantenvoeding (aquarium) toe.
Doe in twee van de bemeste aquaria en in twee van de onbemeste aquaria watervlooien (zo'n 30 per liter).
Voeg daarna aan één bemeste en één onbemeste watervlooienbak twee kleine visjes (bijvoorbeeld guppies of stekelbaarsjes) toe.
Bepaal na twee weken de hoeveelheid watervlooien per aquarium.
Beschrijf de helderheid en kleur van het water in alle aquaria om een indicatie te hebben van de fytoplanktonontwikkeling.
Interpreteer wat je ziet
In welke bak was de hoeveelheid fytoplankton het grootst?
Is het effect van top-down regulatie groter in onbemest of bemest water?
Scheffer, M. & Cuppen, J., 2017. Vijver, sloot en Plas. KNNV Uitgeverij, Zeist

Temperatuurgradienten

Achtergrond
De watertemperatuur is voor alle organismen belangrijk. Waterplanten groeien bijvoorbeeld slechter in koude jaren en blauwalgenbloei ontwikkelt zich vooral in warme perioden.
De temperatuur kan van plek tot plek verschillen en naast de verandering gedurende de seizoenen is er ook vaak een duidelijke dag-nacht variatie.
Uitvoering
Ga op een zonnige middag in het late voorjaar of in de zomer gewapend met een thermometer naar een heldere vijver of sloot.
Meet de temperatuur van het water op verschillende plekken. Bijvoorbeeld vlak bij de kant, verder naar het midden, op verschillende dieptes, in het open water, tussen planten, onder kroos, ...
Herhaal de metingen 's nachts of net voor zonsopkomst.
Interpretatie

Verklaar de temperatuursverschillen die je meet.
Is het water thermisch gelaagd (gestratificeerd)?
Waar kunnen vissen best eitjes afzetten om een snelle ontwikkeling te stimuleren?
Scheffer, M. & Cuppen, J., 2017. Vijver, sloot en Plas. KNNV Uitgeverij, Zeist

Tips voor een fitte vijver
Stille waters in Limburg

Nieuws

maandag, 13 augustus 2018
Provinciemedewerkers testen de vijver op het domein
De campagne "Meet de fitheid van je vijver" brengt zoveel mogelijk Limburgse vijvers en poelen in kaart en test hun fitheid. Collega’s van het Provinciehuis gingen alvast enthousiast aan de slag in de...
donderdag, 12 juli 2018
Gedeputeerde Vandenhove met twee anderen in de Fruitvallei in Sint-Truiden.
De provinciale campagne "Meet de fitheid van je vijver" loopt van 16 mei tot en met 30 september 2018 en roept elke Limburger op om via www.stillewatersdoorgronden.be de fitheid van vijvers te meten....
woensdag, 20 juni 2018
Blaasjeskruid
Al 690 Stille Waters! 690 Limburgers hebben de fitheid van hun vijver gemeten. Doe ook mee en we hebben nog voor de zomervakantie 1.000 vijvers! Op het einde van juni wordt het eerste...